loader img
YUKARI

Faydalı Bilgiler

Cerebral Parlsy Nedir?

  • Cerebral Parlsy vücut hareketlerini ve kasların uyumlu kullanımını etkileyen bir grup bozukluğa verilen addır. Serebralpalsi ilerleyici değildir. Beyin gelişimi gebeliğin erken dönemlerinden itibaren başlar ve çocukluk çağında devam eder. İlk 2-3 yılda beyne zarar veren herhangi bir olay serebralpalsiye neden olur. Bu hasar beyinden vücuda ve vücuttan beyne gelen uyarıları bozar. Serebralpalsi her çocukta değişik ağırlıkta ve tiptedir.


    Beynin hasar gören bölümüne göre spastik çocuklarda şu bulgular olabilir:
    – Kaslarda sertlik veya kasılmalar
    – İstemsiz hareketler
    – Yürüme ve koşma gibi kaba motor hareketlerde zorluk
    – Yazı yazma veya düğme ilikleme gibi ince motor hareketlerde zorluk
    – Algılama zorluğu
    Bu sorunlar beslenme, solunum, idrar-dışkı kontrolünde problemler, havale geçirme, öğrenme güçlükleri, gelişme geriliği gibi ek sorunlara da neden olabilir. Spastik olan kol veya bacak ağrıyı, acıyı hisseder. Spastik çocukların hareketlerindeki bozukluğun derecesi zekâ düzeyini göstermez. Serebralpalsi ilerleyici bir hastalık olmadığından spastik çocukların yaşam süresi normaldir. Spastik çocukların bir kısmı zamanla daha iyi duruma gelirken bir kısmı da gelişebilecek ek sorunlar nedeni ile daha kötüye gidiyor gibi görünebilir. Bu durumu engellemek ve yaşam kalitelerini artırmak için mümkün olan en erken yaşta tedaviye başlamak gerekir. Serebralpalsi bulaşıcı değildir, kalıtsal değildir, hayatı tehdit eden bir durum değildir.


    Cerebral parlsy nedenleri:
    Doğum Öncesi Oluşan Nedenler: Annenin yası, beslenmesi, hamilelikte kullandığı ilaçlar, içki, sigara ve uyuşturucu gibi alışkanlıkları, radyasyona maruz kalma, psikolojik sorunlar, akraba evliliği, geçirdiği hastalıklar (özellikle hamileliğin ilk aylarında geçirilen Rubella-kızamıkçık, frengi, toksoplazma gibi), kazalar-travmalar, çocuk-anne arasındaki kan uyuşmazlığı, genetik olarak aileden geçen bazı özelliklerin taşınması, annenin gebelikte sigara, alkol alışkanlıkları gibi nedenler sayılabilir.
    Doğum Sırasında Oluşan Etkenler: Erken-geç doğum, kordon dolanması, güç ve riskli doğum, doğum sırası kazalar (bebeği düşürme gibi), vakum-forseps gibi aletlerin özellikle uzman olmayan kişilerce kullanılması, doğumun hijyenik olmayan ortamlarda yapılması, doktor hataları gibi nedenler sayılabilir. Doğum Sonrası Oluşan Nedenler: Enfeksiyona maruz kalma, çocuğun geçirdiği hastalıklar (menenjit, beyin iltihabi gibi), hastalıklarda yanlış ve geç müdahale, beslenme bozuklukları (yetersiz ve dengesiz beslenme), kazalar-travmalar, çocuk istismarı, çok yetersiz çevre koşulları vs. sayılabilir (Güven, 2003).
    Erken çocukluk devresinde ise beyne zarar verebilen şu durumlar serebralpalsiye neden olabilir:
    - Menenjit (beyin zarlarının iltihabı), ansefalit (beynin iltihabı) gibi enfeksiyonlar
    – Beyin kanamaları
    – Beynin kaza düşme gibi nedenlerle yaralanması
    – Boğulma
    – Zehirlenme


    CP’li Çocuklarda Ne Gibi Bulgular Olabilir?
    CP her çocukta değişik ağırlık ve tiptedir.
    Beynin hasar gören bölümüne göre spastik çocuklarda su bulgular olabilir.
    - Kaslarda sertlik veya kasılmalar,
    - İstemsiz hareketler,
    - Yürüme ve koşma gibi kaba motor hareketlerde zorluk
    - Yazı yazma veya düğme ilikleme gibi ince motor hareketlerde zorluk
    - Algılama zorluğu
    Bu sorunlar beslenme, solunum, idrar-diski kontrolünde problemler, havale geçirme, şasilik, öğrenme güçlükleri, gelişme geriliği gibi ek sorunlara da neden olabilir.


    Tipleri
    A- Etkilenen kol, bacak sayısına göre
    – Kuadripleji (tetrapleji): 2 kol ve 2 bacak etkilenmiş
    – Dipleji: Bacaklar kollardan daha fazla etkilenmiş
    – Hemipleji: Vücudun bir kısmı etkilenmiş
    B- Hareket bozukluğuna göre
    – Spastik serebralpalsi: Spastik kaslar serttir, gerilmeye direnç gösterirler. Normalde bir grup kas hareket ederken karşıt grup gevşer. Spastik kaslarda bu mümkün değildir. Tüm kas grupları aynı anda kasılırlar ve etkin hareketi engellerler. Spastisitenin, yani kasların aşırı gerginliğinin derecesi zamanla değişebilir; fizik, cerrahi tedavi, ilaçlar spastisiteyi kontrol altına almaya yardım eder. Beynin korteks denen en dış kısmında meydana gelmiş olan hasar genellikle spastisiteye neden olur.
    – Atetoidserebralpalsi: Çocuklarda hareketle artan istemsiz hareketler vardır. Çoğu kez konuşma bozukluğu da görülür. Beynin orta kısmında yer alan bazal ganglia hasarları nedeni ile gelişir.
    – Ataksikserebralpalsi: Çocukların dengeleri bozuktur. Bunlar genellikle gevşek çocuklardır, yürüme bozukluğu vardır. Beyincik hasarı nedeni ile gelişir.


    Tedavisi
    Serebralpalsinin destek tedavisi vardır. Bu tedavinin bölümleri şu şekildedir:
    – Fizik tedavi – Eğitim – İlaç tedavisi: Kas gevşetici ilaçların bazen yararı olabilir. Ayrıca Baklofen pompası, botulismus toksini gibi bazı özel işlem gerektiren ilaçlar da kullanılmaktadır. Botulismus toksini spastik olan kasın içine enjeksiyon ile uygun dozda verildiğinde o kasın 2-3 ay süre ile felç olmasına neden olmaktadır. Bu şekilde istemsiz olarak kasılan adelenin kasılması engellenmekte, kol veya bacağın gevşemesi sağlanmaktadır
    – Cerrahi tedavi: Beyin cerrahisi tarafından yapılan kas gevşetici veya istemsiz hareketleri kontrol altına almaya yarayan bazı girişimlerdir. Baklofen pompası bu yöntemlerden biridir. – Gelişen sorunların tedavisi: Örneğin eklem kısıtlılıklarının ortopedi uzmanı tarafından cerrahi girişimle açılması. Havale (konvülsiyon) varsa ilaçla tedavisi.